Uğurlu gələcək naminə İngiltərdə təhsil

Faydalı Xəbərlər

İngiltərədə Təhsil

Böyük Britaniyada ali təhsil bakalavri, magistratura və doktorantura pillələrinə bölünür. Bakalavr pilləsi İngiltərə, Uels və Şim ali İrlandiyada 3 il (tibb, baytarlıq, hüquq və pedaqoji ixtisaslar 5 il), Şotlandiyada 4 il davam edir. Magistr dərəcəsi 1 ilə, tədqiqi magistr dərəcəsi üzrə 2 ilə, doktorluq dərəcəsi isə 3 ilə başa çatır.
Ali məktəbə qəbul üçün hazırlıq kurslarından geniş istifadə olunur. Hazırda ölkə üzrə təxminən 600 hazırlıq kursu fəaliyyət göstərir. Bu kurslarda ali məktəbə qəbul üçün müvafiq bilik səviyyəsinə malik olmayan abituriyentlər hazırlaşır. Onların arasında etnik icmaların nümayəndələri çoxluq təşkil edir.
Ölkədə 165-ə yaxın universitet və ali təhsil institutu fəaliyyət göstərir. Ali məktəblər tədrisin təşkilində sərbəstdirlər. Universitetlər əməkdaşlarını müəyyənləşdirir, tələbə qəbulu barədə qərar çıxarır, tədris planlarını tərtib edir və məzunlara müvafiq dərəcələr verirlər.
Oksford və Kembric universitetləri XII, XIII, Qlazqo, Aberden və Edinburq universitetləri isə XIV, XV əsrlərdən fəaliyyət göstərir. Britaniyanın digər universitetlərinin əsası XIX və XX əsrlərdə qoyulub. Ötən əsrin 60-cı illərində və 1992-ci ildə politexnik və digər ali təhsil müəssisələrinə universitet statusu verildikdən sonra universitetlərin sayı nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb.
Ali məktəblər ticarət və sənaye müəssisələri ilə sıx əlaqə saxlayırlar. Universitetlər dərəcə verə bilməyən digər ali təhsil müəssisələrinin məzunlarına dərəcə vermək hüququna malikdir. Ali təhsildə fərqlənmiş tələbələrin bir qismi elmi işlərə cəlb olunurlar.

Əcnəbi tələbələr

Universitetləri əcnəbi tələbə kontingentinə görə dünyada öncül yerlərdən birini tutur. Təbii ki, bunun əsas səbəbi ölkədə yüksək təhsilin və məşhur universitetlərin olmasıdır. Oksford və Kembric kimi tanınmış universitetlərin Britaniyada yerləşməsi də ölkə təhsilinə əlavə nüfuz gətirir.
Bakalavr təhsili almaq istəyən əcnəbi tələbələr Böyük Britaniyada Baza (Foundation) proqramını keçməlidirlər. Baza proqramı, bakalavr təhsili almaq istəyənlər üçün dünyada tanınan və çox üstünlük verilən universitetə hazırlıq proqramıdır. Əgər tələbənin TOEFL və IELTS imtahanından keçmək barədə sertifikatı yoxdursa, o zaman bu proqram vasitəsilə xaricdə təhsil almağa nail ola bilər. Amma bəzi məşhur universitetlər Baza proqramına qəbul apararkən TOEFL və ya IELTS imtahanlarının nəticəsini də tələb edir. Bu baxımdan Baza proqramını iki qrupa bölmək olar:
– Universitetlərin nəzdində fəaliyyət göstərən Baza proqramları;
– Universitetdən kənar fəaliyyət göstərən Baza proqramları.
Universitet nəzdində fəaliyyət göstərən proqramlar, adətən TOEFL və ya IELTS imtahanlarının nəticəsini tələb edir. Universitetdən kənar fəaliyyət göstərən proqramlar isə belə bir tələb irəli sürmür.
Əcnəbi tələbələrin təhsil haqqının müəyyənləşdirilməsində bir sıra meyarlar nəzərə alınır. Bu məbləğ universitet, ixtisas və tədris olunan fənlərdən asılı olaraq illik 5000-20000 ingilis funtu arasında dəyişə bilər.

Birminhem Universiteti
— İngiltərənin Birminhem şəhərində Vest-Midlends vilayətində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biridir.
Təhsil haqqıRedaktə

Birminhem Universitetində təhsil haqqının məbləği tələbənin yerli, Avropa Şurası ölkələrindən və ya əcnəbi olmasından asılı olaraq dəyişir. Təhsil haqqına tədris, imtahan, buraxılış, Tələbə Gildiyasına (təşkilatına) üzvlük xərcləri də daxildir. 2010-2011-ci tədris ilində Birminhem Universitetində təhsil alan yerli və Avropa Şurasına daxil olan ölkələri təmsil edən tələbələrin təhsil haqqı bakalavr pilləsində ildə 3290, magistratura və doktorantura pillələrində isə 4650 funt-sterlinq təşkil edir. Əcnəbi tələbələrin təhsil haqqı bütün pillələrdə onların təhsil aldıqları ixtisasa görə fərqlənir (11340-26590 funt-sterlinq). Erasmus proqramı çərçivəsində təhsil alan tələbələrdən təhsil haqqı tutulmur. Təhsil haqqı, adətən, tədris ilinin əvvəlində ödənilməlidir.

Birminhem Universitetində maddi çətinlik çəkən, ailə büdcəsi müəyyən edilmiş məbləğdən aşağı olan, təhsil haqqını tam ödəyə bilməyən, eləcə də yüksək akademik və yaradıcılıq, idman və s. nəticələr göstərən tələbələr üçün kredit, təqaüd və qrantlar təklif olunur. Yüksək göstəricilərə malik, illik ailə büdcəsi müəyyən edilmiş məbləğdən (36170 funt-sterlinq) aşağı, Böyük Britaniya vətəndaşı olan, əyani təhsil alan tələbələrə 877-20906 funt-sterlinq dəyərində qrant, 1316 funt-sterlinq təqaüd verilir.

Mançester Universiteti 

— İngiltərənin şimal-qərb bölgəsinin ən böyük universitetidir və eyniadlı şəhərdə yerləşir. Universitet Böyük Britaniyanın nəhəng elmi-tədqiqat universitetləri qurumu olan “Russell Qrupu”nun və elmi-tədqiqat layihələri üzrə “N8 Qrupu”nun üzvüdür. Mançester Universiteti dünya elminə verdiyi töhfələri ilə tanınır.
Mançester Universitetində ərizələrin qəbulu Universitetlərə və Kolleclərə Qəbul Xidməti(Universities & Colleges Admissions Service – UCAS) vasitəsilə İnternet əsasında həyata keçirilir. UCAS-da abituriyentlər özləri haqqında müxtəlif məlumatların saxlandığı səhifə açırlar. Lazımi sənədlər həmin sistemə yüklənir və müvafiq proqram üçün müraciət edilir. Müxtəlif proqramların fərqli tələb qaydaları olsa da, universitetlərin əksəriyyətinin tələbləri aşağıdakılara uyğun gəlir:

Niyyət məktubu – inşa şəklində yazılan bu məktubda abituriyent proqrama nə üçün qəbul olunmaq istədiyini və bundan necə faydalanacağını göstərir;Tövsiyə məktubları – akademik və ya iş fəaliyyətini əks etdirən, müvafiq şəxslər tərəfindən yazılmış məktublardır;Abituriyentin ingilis dilini bilməsini təsdiq edən sənədlərə – onların ingilis dilinə nə dərəcədə yiyələndiklərini təsdiq edən IELTS və ya TOEFLimtahanlarının nəticələri aid edilir;Əlavə sənədlər – buraya akademik və iş fəaliyyətini təsdiq edən, müxtəlif təcrübələr haqqında sənədlər daxildir.
Böyük Britaniyada ali təhsil bakalavri, magistratura və doktorantura pillələrinə bölünür. Bakalavr pilləsi İngiltərə, Uels və Şimali İrlandiyada 3 il (tibb, baytarlıq, hüquq və pedaqoji ixtisaslar 5 il), Şotlandiyada 4 il davam edir. Magistr dərəcəsi 1 ilə, tədqiqi magistr dərəcəsi üzrə 2 ilə, doktorluq dərəcəsi isə 3 ilə başa çatır.
İngiltərə mədəniyyəti

Heç kimə sirr deyil ki, hər xalqın öz adət və ənənələri var. Dünyada iki eyni mədəniyyəti yoxdur. Həqiqi faktlarla yanaşı, müəyyən bir ölkə ilə bağlı səhv səhv stereotiplər də var, bunlar bəzən olduqca gülməli və ya hətta absurddur. İngilis dili hər şeyimiz olduğundan, İngiltərənin mədəniyyəti, adət-ənənələri və mifləri haqqında daha çox məlumat əldə edək.

İngilislər tarixən qurulmuş bir xasiyyətə sahib olan unikal bir xalqdır. İngilis ənənələri və adətləri bütün dünyada tanınır. İngilislər duyğularını ilk gələnlərə vermirlər. Özlərini təmkinli və hətta bir az təhqiramiz bir insan kimi göstərə bilərlər. Ancaq bu sadəcə sarğıdır. İngilislər çox nəzakətlidirlər, buna görə də duyğularını dərhal ifadə etməyə tələsmir.

Çox vaxt, sizinlə razılaşmasa belə, nəzakətlə “Oh, bu, mümkünsüz olduğundan qorxuram” deyəcəklər. İngilis heç vaxt sərt “Xeyr, səhv edirsən” deməz. Hər halda, nəzakət və sağlam düşüncəyə hörmət etməyə çalışırlar. Bu ölkədən olan bir insanla əlaqəli olsanız, həmişə məntiqli düşünməlisiniz. Məsələn, işdə onunla 100% dürüst olmadığınızı bilirsə, dərhal sizə mənfi təsir göstərməyəcək. Bu vəziyyətdə nəzakətli bir təbəssüm olan bir İngilis sizinlə tərəfdaşlıq əlaqələrini kəsə bilər. İngilislər həmişə özlərini idarə edir və ləyaqətlə davranırlar. İngilis ənənələri ideal tərbiyə və davranışdır.

İngilislər çox intizamlıdır və həmişə qəbul edilmiş qaydalara əməl edirlər. Çox müsbət insanlardır. Ailə İngiltərədəki mədəni varlıqdır, ailələri ilə evdə vaxt keçirməyi sevirlər. Ailə ilə bir axşam, bir İngilis üçün ən yaxşı əyləncədir. Ənənəvi bir İngilis evində həmişə çoxlu ailə fotoşəkili var.
İngilislər maraqlı və qeyri-adi bir xalqdır, özünü təmin edə bilən və hər kəsdən fərqli olaraq. Çoxları üçün İngilislər qəribə görünür və bunun üçün bir həqiqət var: vətənləri nin sərtliyi və adətləri özlərini hiss edir. Yenə də Misty Albion sakinlərinin unikallığı və özünəməxsus cəlbediciliyi bizi daim düşündürür – “İngilislər kimdir və əsl Britaniya mədəniyyəti nədir?
Londonun dünya modasının paytaxtlarından biri olmasına baxmayaraq, İngiltərədə xarici görünüşünə az diqqət yetirilir. Xüsusi hava və iqlim şəraiti qaydaları diktə edir. İngilislər üçün ilk növbədə rahatlıq – yağışda islanmamaq və küləkdə titrəməmək.
Buna baxmayaraq, İngiltərəni “geyim kodunun ölkəsi” adlandırmaq olar. Bir çox İngilis kollec və məktəblərində tarixən qəbul edilmiş forma haqqında bir fikrimiz var. Əksər böyük müəssisələrdə işləmək müəyyən bir geyim koduna riayət etməyi də əhatə edir. Rəsmi tədbirlər, qəbullar, hər cür müsahibələr üçün də məqamına uyğun geyinmək üstünlük verilir.
Kampus həyatı unikaldır və Böyük Britaniyanın əlamətlərindən biridir. Dünyanın bir çox tələbəsi 18-ci əsrdə mövcud olan yerli tələbə klublarına, qolf, avarçəkmə və at sürmə, birgə tələbə axşamları və Britaniya universitetlərinin digər ənənələrinə cəlb olunur.
Burada, ümumiyyətlə, aktiv bir həyat tərzi populyardır. Xüsusi salon və parklarda idmanla məşğul olurlar və ənənəvi olaraq hər universitetin öz komandaları var. Yeri gəlmişkən, şəxsi xüsusiyyətlərinizi inkişaf etdirmək istəyirsinizsə, universitetin bölmələrindən birinə yazılmağı unutmayın. 

Şekspirin vətənində teatrı sevə bilirlər. Hər birinin, hətta İngiltərənin ən kiçik şəhərinin də öz teatrı var. Universitetlərdə idmanla eyni hekayə – tələbə istehsalında iştirak güclü təşviq olunur.

Vestminster abbatlığı rəsmi olaraq Vestministerdə Müqəddəs Pyotr Kollegial kilsəsi — Londonun Vestminster şəhəri ərazisində, Vestminster sarayının qərbində yerləşən böyük qotik kilsə. Böyük Britaniyanın ən mühüm və tanınmış dini məbədlərindən biri olan Vestminister abbatlığı İngiltərə, daha sonra isə Böyük Britaniya monarxlarının ənənəvi tacqoyma və dəfn yeridir. 1540-1556-cı illər arasında abbatlıq kafedral statusuna malik olmuşdur. 1560-cı ildən kilsə həm abbatlıq, həm də kafedral statusundan məhrum edilərək Anqlikan kilsəsinin “Kral xası” statusu daşımağa başlamışdır. Kilsə binası özü isə abbatlıq formasına malikdir.
Müqəddəs Bakirə Məryəm kafedralı – Viltşir qraflığının cənubundakı Solsberi şəhərində yerləşən anqlikan kilsəsi və eyniadlı yeparxiyasının yepiskop iqamətgahıdır. Kafedral Müqəddəs Bakirə Məryəmin şərəfinə təqdis olunduğu üçün onu həmçinin qeyri-formal olaraq “Məryəm kafedralı” da adlandırırlar. Kafedral yeparxiyasının tabeçiliyində olan torpaq sahəsi Dorset ilə Uayltşirin kifayət qədər geniş ərazisini əhatə edir, kafedrala həmçinin çoxsaylı drenaj və suaşıran sahələr də məxsusdur, prixod mənsublarının ümumi sayı isə 750 000 nəfərə yaxındır.

Kernqorms Milli Parkı — qoruğu 1954-cü ildə təbii halda bitən çinar ağaclarının qorunması məqsədi ilə yaradılmışdır. Ərazisi 4.528 km² təşkil edir. 2003-cü ildə Milli Park səviyəsinə çatmışdır. 2010-cu ildə isə Pert-end-Kinross əyalətinin ərazisinin bir hissəsi parkın ərazisinə daxil
Britaniya Milli Kitabxanası — Böyük Britaniyada kitabxana. ABŞ Konqres Kitabxanasını da geridə qoyaraq 170 milyonu keçən vəsaitlə dünyanın ən böyük kitabxanası hesab olunur.
Britaniya Milli Kitabxanası 5 kitabxana sistemini birləşdirir. 1759-cu ildə yaranan Britaniya Milli Kitabxanasında əvvəl az sayda kitab olmuşdur. İxtisasca həkim və bioloq olan ser Hans Sloan özünün botanika, zoologiya və mineralogiyaya aid kitablarını kitabxanaya bağışladıqdan sonra burada kitab fondunun sayı 3500 nüsxəyə çatıb. Hans Sloan öz vəsiyyətnaməsində bildirir ki, dövlət bu kitabxananı qorumaq üçün tədbirlər görməlidir. İngiltərə parlamenti kitabxananın qorunması haqqında qanun qəbul edir.
Bu gün Britaniya Milli Kitabxanasında tibb elminə, Britaniya imperiyasının, ayrı-ayrı Avropa dövlətlərinin tarixinə aid qədim sənədlər və dünyanın demək olar ki, bütün dillərində çap olunmuş 150 milyona yaxın kitab saxlanılır. Bundan əlavə, İngiltərə və İrlandiyada çap olunan gündəlik qəzetlər buraya gətirilir. Fondlarında 310 000 əlyazması, 4 milyondan çox xəritə, 260 min musiqi valları və filateliya kolleksiyası saxlanılır. Filateliya kolleksiyasında 8 milyondan çox marka var. Musiqi fondunda 19 əsrə aid silindr formasında hazırlanmış səs yazıları, həmçinin müasir SD, DVD və mini-disklər mühafizə olunur.

İngiltərə İqtisadiyyatı

Dövlətin tərkibinə Böyük Britaniya adası, İrlandiya adasının şimal-şərq hissəsi və çoxsaylı kiçik adalar daxildir. Materik Avropaya Fransa vasitəsi ilə La Manş kanalı ilə birləşir.
Böyük Britaniya tərkibində dörd dövlət – İngiltərə, Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiya olmaqla konstitusiyalı monarxiyadır. Dövlətin hazırkı monarxı II Elizabetdir. Kraliça dünyanın daha 17 müstəqil dövlətin başçısı sayılır. Bunlar bir vaxtlar yer səthinin 1/4-ni zəbt etmiş Britaniya İmperiyasından qalma ərazilərdir.
Britaniya İmperiyası bir vaxtlar dünyanın yeganə supergücü sayılırdı. Lakin ardıcıl dünya muharibələri və XX əsrin ikinci yarısından imperiayada başlayan tənəzzül prosesi onun süqutuna gətirib çıxardı. Bununla belə Britaniya müasir dünyanın əhəmiyyətli siyasi, mədəni, iqtisadi nüvə-hərbi gücü kimi qalmaqdadır. Britaniya Birləşmiş Millətlər Təşkilatı yanında Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü, Böyük Səkkizlərin və Avropa Birliyinin, Britaniya Millətlər Birliyinin üzv dövləti və İkinci dünya müharibəsinin keçmiş səkkiz qalib dövlətlərindən biridir.
İqtisadiyyatın mühüm sahələri: avtomatlaşdırma avadanlığı, elektrik avadanlığı, dəmiryol avadanlığı, gəmiqayırma, təyyarə, elektrik və rabitə avadanlığı, kağız istehsalı, neft, kimya sənayesi, yüngül sənaye və geyimlər, yeyinti sənayesi
• İxrac məhsulları: maşınqayırma məhsulları, yanacaq, kimya sənayesi məhsulları, ərzaq, içki, tütün. İdxal: $ 486 mlrd. (2009)
• İdxal tərəfdaşları: Almaniya 13%, ABŞ 8.7 %, Çin 7.5%, Niderland 7.4%, Fransa 6.8%, Norveç 6%, Belçika 4.7%, İtaliya 4.1% İdxal məhsulları: maşınqayırma məhsulları, avadanlıqlar, yanacaq, ərzaq
Kənd təsərrüfatı
Böyük Britaniyanın intensiv inkişaf etmiş kənd təsərrüfatında heyvandarlıq üstünlük təşkil edir. Ölkənin şimal və qərbində günəşli günlərin məhdudluğu taxıl bitkilərinin yetişdirilməsinə imkan vermir. Rütubətli okean iqlimində otlaq və çəmənliklər mal-qaranı yaşıl otla yaxşı təmin edir. Böyük Britaniyanın kənd təsərrüfatı əhalinin ərzağa olan tələbatını təmin etmir. Kənd təsərrüfatı məhsullarına buğda, tərəvəz, dana əti, quzu əti, quş əti, balıq, kartof aiddir.
Təbii ehtiyatlar
Təbii ehtiyatlar: daş kömür, neft, təbii qaz, əhəng daşı, metal, duz, gil, gips, qurğuşun, manqan

Layihə rəhbəri

Vüqar Qarayev

Xeyransə Yaqubova

Hazırladı
Xeyransə Yaqubova
Azad Rzayev
Səma Əlizadə
Fariz Soltanzadə

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir